ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ವಜ್ರದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ಇವತ್ತು ನಾವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರೋದು ಬರೀ ಒಂದು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಕಲ್ಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ; ಇದು ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆಳಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಣ್ಣೀರು, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಪತನದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ‘ಕೋಹಿನೂರ್’ ಬಗ್ಗೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ವಜ್ರದ ಹಿಂದೆ ಅದೆಷ್ಟು ರಹಸ್ಯಗಳಿವೆ ಗೊತ್ತಾ? ಈ ವಜ್ರ ಯಾರ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತೋ ಅವರು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆಳಿದರು ನಿಜ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಬೇಗ ಸರ್ವನಾಶವೂ ಆದರು! ಇದೊಂದು ಅದೃಷ್ಟದ ರತ್ನವೋ ಅಥವಾ ಅರಸರ ಪಾಲಿನ ಶಾಪವೋ? ಬನ್ನಿ, ಇತಿಹಾಸದ ಈ ರೋಚಕ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕೋಣ.
ಭಾರತವು ವಜ್ರಗಳ ತವರು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ ಸಾರುವ ಸತ್ಯ. 13ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗೋಲ್ಕಂಡದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ವಜ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದರ ಹೊಳಪನ್ನು ಕಂಡು ಅಂದಿನ ರಾಜರು ದಂಗಾಗಿ ಹೋದರು. ಮೊದಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕಾಕತೀಯ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಕುಲದೇವತೆ ಭದ್ರಕಾಳಿಯ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಜ್ರದ ಸೌಂದರ್ಯವೇ ಅದಕ್ಕೆ ಶತ್ರುವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿಯ ಕಣ್ಣು ಈ ವಜ್ರದ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ತನ್ನ ಸೇನಾಪತಿ ಮಲಿಕ್ ಕಾಫೂರ್ ಮೂಲಕ ಕಾಕತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ದೆಹಲಿಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದನು. ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಕೋಹಿನೂರ್ನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಪಯಣ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು. ಖಿಲ್ಜಿಗಳಿಂದ ತುಘಲಕರಿಗೆ, ನಂತರ ಮಾಳವದ ರಾಜರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕೈ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ, ಆಯಾ ವಂಶಗಳು ಧೂಳೀಪಟವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದವು. ಬಾಬರ್ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವಂತೆ, ಈ ವಜ್ರದ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಗೊತ್ತಾ? ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಊಟ ಹಾಕಿಸುವಷ್ಟು ಅತಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದು ಈ ವಜ್ರ!
ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಯುದ್ಧದ ಲೂಟಿಯಾಗಿ, ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆದ್ರೋಹದ ಮೂಲಕವೇ ಕೈ ಬದಲಾಯಿತು. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಈ ವಜ್ರ, ನಂತರ ಶಹಜಹಾನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಮಯೂರ ಸಿಂಹಾಸನ’ (Peacock Throne) ಏರಿತು. ಆದರೆ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಆ ಸಿಂಹಾಸನ ಏರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಹಜಹಾನ್ ತನ್ನ ಮಗ ಔರಂಗಜೇಬನಿಂದಲೇ ಸೆರೆಮನೆ ಸೇರಬೇಕಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಈ ವಜ್ರದ ಶಾಪದ ಕಥೆ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಯಿತು.
ನಾದಿರ್ ಶಾಹನ ಆರ್ಭಟ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಭವ
ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ಈ ವಜ್ರಕ್ಕೆ ‘ಕೋಹಿನೂರ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಒಂದು ನಾಟಕೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ಮೊಘಲರ ಆಡಳಿತ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇರಾನ್ನ ಕ್ರೂರ ರಾಜ ನಾದಿರ್ ಶಾಹ ದೆಹಲಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ಆ ವಜ್ರ ಮಾತ್ರ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಮೊಘಲ್ ರಾಜ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾ ರಂಗೀಲ ತನ್ನ ಪಗಡಿಯಲ್ಲಿ (ತಲೆಪಾಗು) ವಜ್ರವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ ನಾದಿರ್ ಶಾಹ, ಸ್ನೇಹದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪಗಡಿ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರ ಹೂಡಿ ಅದನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ಮಾತು “ಕೋಹಿನೂರ್!”, ಅಂದರೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಬೆಳಕಿನ ಪರ್ವತ’ ಎಂದರ್ಥ.
ಆದರೆ ಕೋಹಿನೂರ್ ನಾದಿರ್ ಶಾಹನನ್ನೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿಮಿತ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನವರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಕೊಲೆಯಾದ. ನಂತರ ಈ ವಜ್ರ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಕೋರಿ ಬಂದ ಅಫ್ಘಾನ್ ರಾಜ ಶಾ ಶೂಜಾ ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬಿನ ಸಿಂಹ ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದ. ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೋಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಂದು ಈ ವಜ್ರದ ಹೊಳಪಿನಷ್ಟೇ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು.
ಮಹಾರಾಜ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ವಜ್ರ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ತಕ್ಷಣ ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಾದ ಮೇಲೊಬ್ಬರಂತೆ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಕೇವಲ 5 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ದಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್. ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಾದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಂಜಾಬ್ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ ಕುತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕೆ ಸಿಖ್ ಸೇನೆ ಮಣಿಯಬೇಕಾಯಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೇವಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಭಾರತದ ಆತ್ಮವಾಗಿದ್ದ ಕೋಹಿನೂರ್ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದರು. 1849ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ ಹೌಸಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನ ದಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ನನ್ನು ಬೆದರಿಸಿ, ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಗೆ “ಉಡುಗೊರೆ”ಯಾಗಿ ನೀಡುವಂತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ. ಹೀಗೆ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನ ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನ, ಕಡಲ ಆಚೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭಾರತದ ಈ ಮಹಾನ್ ವೈಭವದ ಅಧ್ಯಾಯ ಪರಕೀಯರ ಪಾಲಾಯಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹೋರಾಟ
ಸ್ನೇಹಿತರೇ, ಕೋಹಿನೂರ್ ಲಂಡನ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವಾಗಲೂ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೋದ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ರೋಗ ಹರಡಿತು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎದ್ದು ಹಡಗು ಮುಳುಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು! ಕೊನೆಗೆ ಹೇಗೋ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕೈ ಸೇರಿತು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೂ ಈ ವಜ್ರದ ಶಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಭಯವಿತ್ತು. ಈ ವಜ್ರ ಯಾವ ಪುರುಷ ರಾಜನ ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೋ ಅವರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳು ಧರಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಬಲವಾಗಿತ್ತು.
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಂದಿಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್ ವಜ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಣಿಯರು ಮಾತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ರೂಪಿಸಿದಳು. ಮೊದಲು 793 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಇದ್ದ ಈ ದೈತ್ಯ ವಜ್ರ, ಇಂದು ಕೇವಲ 105.6 ಕ್ಯಾರೆಟ್ಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಆದರೂ ಅದರ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಳಪು ಮಾತ್ರ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ವಜ್ರಕ್ಕೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಲಂಡನ್ ಟವರ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿದೆ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ, 1947 ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾತ್ರ “ಇದು ನಮಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಕದ್ದಿದ್ದಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇವಲ ಭಾರತ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಕೂಡ ಈ ವಜ್ರದ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇದರ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳು ಇರುವುದು ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ.
ಕೋಹಿನೂರ್ ಇಂದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಜ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಭಾರತದ ಲೂಟಿಯಾದ ವೈಭವದ ನೋವಿನ ಸಂಕೇತ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅದೆಷ್ಟು ಕಥೆಗಳಿವೆಯೋ, ಅದೆಷ್ಟು ನಿಗೂಢ ರಹಸ್ಯಗಳಿವೆಯೋ ಯಾರಿಗೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯದು. ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಈ ರತ್ನ ಮತ್ತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆಯೇ? ಕಾಲವೇ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನ ಮರಿದೆ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಿ. ಇಂಥದ್ದೇ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಿಸ್ಟರಿ ಮತ್ತು ರೋಚಕ ಕಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ “Insider ಕನ್ನಡ” ಬ್ಲಾಗ್ ಓದೋದನ್ನ ಮರೀಬೇಡಿ. ಸಿಗೋಣ ಮುಂದಿನ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ!
About the Author
